Sadzenie truskawek na czarnej agrowłókninie w podwyższonych rzędach poprawia warunki uprawy i ułatwia pielęgnację. Włóknina ogranicza wzrost chwastów, chroni owoce przed zabrudzeniem oraz pomaga utrzymać wilgoć w glebie. Podwyższone rzędy umożliwiają lepszy odpływ nadmiaru wody. Sadzonki należy umieszczać w nacięciach, zachowując odpowiednie odstępy i dbając o częste podlewanie.
Sadzenie truskawek na czarnej agrowłókninie w podwyższonych rzędach daje efekt podobnie jak w ogrodzie przydomowymi na małej plantacji towarowej. Takie rozwiązanie ogranicza zachwaszczenie, przyspiesza nagrzewanie podłoża i chroni owoce przed bezpośrednim kontaktem z ziemią. Podwyższone zagony poprawiają odpływ nadmiaru wody, co ma znaczenie na glebach ciężkich, zwięzłych i okresowo podmokłych. Technologia wymaga starannego przygotowania stanowiska, równego napięcia materiału oraz precyzyjnego rozmieszczenia sadzonek. Niedokładne wykonanie może prowadzić do zastoin wody, przesuszenia korzeni albo wrastania chwastów w otwory.
Przygotowanie podwyższonych zagonów i podłoża
Stanowisko powinno być słoneczne, osłonięte od silnych wiatrów i wolne od wieloletnich chwastów. Truskawki najlepiej rosną w glebie przepuszczalnej, próchnicznej, lekko kwaśnej, o pH około 5,5-6,5.
Przed formowaniem rzędów należy usunąć perz, podagrycznik i powój, ponieważ ich kłącza mogą przebić materiał od spodu. Podłoże można wzbogacić dojrzałym kompostem, a nawożenie mineralne dostosować do wyników analizy gleby. Zagon formuje się na wysokość 20-30 cm i szerokość około 80-100 cm. Przy dwóch rzędach roślin powinien mieć łagodnie zaokrąglony przekrój, bez ostrej korony. Między zagonami pozostawia się przejścia szerokości 35-50 cm, umożliwiające pielęgnację i zbiór.
Przed uformowaniem rzędów należy przygotować:
- czarną agrowłókninę o gramaturze około 50-70 g/m² lub trwalszą agrotkaninę;
- szpilki, kołki albo specjalne kotwy do mocowania materiału;
- linię kroplującą z emiterami rozmieszczonymi co 20-30 cm;
- zdrowe sadzonki frigo, doniczkowane lub kopane z dobrze rozwiniętym korzeniem;
- ostry nóż do wykonania niewielkich, krzyżowych nacięć.
Rozstawa, sadzenie i pielęgnacja roślin
W dwóch rzędach sadzonki umieszcza się najczęściej co 30-35 cm, naprzemiennie, aby liście miały dkońcowy dostęp do światła i powietrza. Otwór powinien być tylko tak duży, by pomieścić bryłę korzeniową. Korzenie sadzonek kopanych należy skrócić do około 10-12 cm i rozłożyć pionowo w podłożu. Serce truskawki musi znajdować się dokładnie na poziomie ziemi – zbyt głębokie posadzenie sprzyja gniciu, a zbyt płytkie odsłania korzenie.
Po posadzeniu rośliny trzeba obficie podlać, najlepiej przez linię kroplującą. W pierwszych tygodniach podłoże powinno być stale lekko wilgotne, lecz nie rozmoczone.
Nawadnianie kroplowe ogranicza zwilżanie liści i owoców, zmniejszając ryzyko szarej pleśni. Rozłogi usuwa się systematycznie, chyba że mają służyć do rozmnażania. Po zbiorach usuwa się stare, porażone liście, nie uszkadzając korony. Należy także kontrolować szczelność agrowłókniny i uzupełniać mocowania po silnych opadach lub wietrze.
Profilowanie zagonu i przygotowanie podłoża
Podwyższony rząd pod truskawki powinien znajdować się w miejscu słonecznym, osłoniętym od silnych wiatrów i niezastojowym. Najlepsza jest gleba przepuszczalna, lekko kwaśna, o pH około 5,5-6,5. Przed formowaniem zagonu należy usunąć chwasty wieloletnie, przede wszystkim perz i powój, ponieważ po rozłożeniu czarnej agrowłókniny ich zwalczanie będzie bardzo utrudnione. Glebę przekopuje się lub spulchnia na głębokość 25-30 cm. Następnie miesza się ją z dobrze rozłożonym kompostem, najlepiej w ilości około 3-5 l na metr kwadratowy.
Nie należy stosować świeżego obornika ani dużych dawek nawozów azotowych. Mogą one powodować nadmierny wzrost liści, opóźniać owocowanie i zwiększać podatność roślin na choroby.
Jeżeli analiza gleby wykazuje niedobory, nawożenie mineralne trzeba dopasować do jej zasobności.
Zagon formuje się na wysokość 15-25 cm. Jego szerokość powinna wynosić około 70-100 cm przy dwóch rzędach roślin.
Boki muszą być łagodne i stabilne, bez ostrych załamań, które mogłyby unosić agrowłókninę. Podwyższenie poprawia odpływ nadmiaru wody, przyspiesza nagrzewanie podłoża i ogranicza ryzyko zagniwania korzeni w czasie intensywnych opadów. Najpierw trzeba dokładnie wyrównać powierzchnię zagonu, a dopiero później rozkładać materiał – każda nierówność utrudnia ścisłe przyleganie agrowłókniny. Przed przykryciem można zamontować linię kroplującą. Umieszcza się ją centralnie przy jednym rzędzie albo dwie równoległe taśmy przy zagonie dwurzędowym.
Jaki materiał sprawdzi się najlepiej?
Do ściółkowania truskawek stosuje się czarną, stabilizowaną przeciw promieniowaniu UV agrowłókninę o gramaturze najczęściej 50-70 g/m². Materiał powinien przepuszczać wodę i powietrze, lecz ograniczać dostęp światła do chwastów.
Cienka włóknina może szybko się rozrywać, jednak zbyt ciężka utrudnia prawidłowe mocowanie.
Rozmieszczenie sadzonek i mocowanie włókniny
Agrowłókninę rozkłada się wzdłuż zagonu z zakładem co najmniej 20 cm przy łączeniu pasów. Jej brzegi obsypuje się ziemią albo mocuje specjalnymi szpilkami co 50-80 cm. Nie należy pozostawiać luźnych fragmentów, ponieważ wiatr może je unosić i uszkadzać szyjki korzeniowe. Otwory wykonuje się dopiero po napięciu materiału. Najpraktyczniejsze są nacięcia krzyżowe, niewielkie i dopasowane do bryły korzeniowej. Truskawki sadzi się najczęściej co 30-35 cm w rzędzie, a między dwoma rzędami pozostawia 35-45 cm.
Korona sadzonki musi znaleźć się na poziomie gleby: zbyt głębokie posadzenie sprzyja gniciu, a zbyt płytkie prowadzi do przesychania korzeni.
Po posadzeniu rośliny należy obficie podlać przez linię kroplującą, a nacięcia w agrowłókninie docisnąć do podłoża. Truskawki uprawiane na czarnej agrowłókninie w podwyższonych rzędach wymagają precyzyjnego bilansowania wody i składników pokarmowych od sadzenia do zbioru.
Nawadnianie kroplowe truskawek na podwyższonych rzędach z agrowłókniną
Podwyższone rzędy szybciej nagrzewają się i sprawniej odprowadzają nadmiar wody, jednak łatwiej przesychają, szczególnie na lekkich glebach. Czarna agrowłóknina ogranicza parowanie z powierzchni, dlatego podlewanie powinno odbywać się w strefę korzeniową, najlepiej za pomocą linii kroplującej ułożonej pod materiałem. Dla pojedynczego rzędu roślin wystarcza najczęściej jedna linia z emiterami rozmieszczonymi co 20-30 cm. Przy szerokich zagonach lub dwóch rzędach truskawek lepsze są dwie linie, ponieważ ograniczają nierównomierne zwilżenie podłoża. Jednorazowe, bardzo obfite podlewanie zwiększa ryzyko wymywania azotu i podmakania korzeni. Lepsze są krótsze cykle, uruchamiane zależnie temperatury, fazy rozwojowej i wilgotności gleby.
Największe zapotrzebowanie na wodę występuje w czasie kwitnienia, wzrostu owoców oraz po zbiorach, gdy rośliny tworzą zawiązki na kolejny sezon. W czasie upałów nawadnianie może wymagać kilku cykli dziennie. Orientacyjnie dawkę kontroluje się na podstawie wilgotności na głębokości 15-25 cm, a nie wyłącznie wyglądu powierzchni agrowłókniny.
- wilgotność podłoża w strefie korzeniowej,
- drożność filtrów i równomierność pracy emiterów,
- zasolenie pożywki oraz wody odpływającej z podłoża.
Nawożenie fertygacyjne truskawek pod czarną agrowłókniną
Przed założeniem plantacji należy wykonać analizę gleby i wprowadzić nawozy fosforowe, potasowe oraz wapń zgodnie z jej zasobnością. Azot powinien być dzielony na małe dawki podawane wraz z wodą.
Fertygacja ogranicza straty składników i umożliwia dopasowanie nawożenia do aktualnego pobierania przez rośliny.
Wiosną stosuje się umiarkowane dawki azotu, jednak od kwitnienia zwiększa się udział potasu odpowiedzialnego za jakość, jędrność i wybarwienie owoców. Nadmiar azotu powoduje bujny wzrost liści, opóźnia dojrzewanie i zwiększa podatność na choroby.
W okresie owocowania należy także kontrolować podaż magnezu, wapnia i mikroelementów. Po każdym cyklu nawożenia instalację trzeba przepłukać czystą wodą. Przewodność elektryczna pożywki powinna być kontrolowana, ponieważ agrowłóknina nie chroni korzeni przed zasoleniem podłoża. Dawki nawozów ustala się na podstawie analizy wody, gleby i obserwacji roślin, a nie według stałego schematu dla całego sezonu. Prawidłowe poprowadzenie przewodu zaczyna się od uformowania podwyższonego rzędu o równomiernej wysokości i szerokości. Podłoże powinno być wyrównane, oczyszczone z ostrych kamieni oraz wzbogacone kompostem. Linię kroplującą układa się przed rozłożeniem czarnej agrowłókniny, centralnie wzdłuż przyszłego rzędu truskawek.
Jak poprowadzić linię kroplującą przy truskawkach na czarnej agrowłókninie?
Na jednym podwyższonym zagonie przeznaczonym dla pojedynczego rzędu roślin wystarcza zazwyczaj jedna taśma lub rura kroplująca. Powinna przebiegać 5-8 cm od nasady sadzonek, aby kroplowniki nawadniały strefę korzeniową, lecz nie moczyły korony truskawki. Przy szerokim zagonie z dwoma rzędami należy zastosować dwa przewody, prowadzone równolegle pod każdym rzędem.
Najpraktyczniejsza jest linia z emiterami rozmieszczonymi co 20-30 cm, o wydatku około 1,6-2 l/h.
Wodę doprowadza się od wyższego końca zagonu, a przewód układa możliwie prosto, bez ostrych załamań i pętli. Na początku instalacji montuje się filtr, reduktor ciśnienia oraz zawór odcinający. Filtr chroni kroplowniki przed zamuleniem, jednak reduktor stabilizuje ciśnienie i ogranicza ryzyko rozszczelnienia taśmy. Linię kroplującą należy ułożyć pod czarną agrowłókniną, nie na jej powierzchni. Po rozłożeniu materiału przewód pozostaje zabezpieczony przed promieniowaniem UV, przesuwaniem przez wiatr i przypadkowym uszkodzeniem w czasie pielęgnacji. Agrowłókninę mocuje się szpilkami dopiero po próbnym uruchomieniu instalacji i sprawdzeniu, czy każdy emiter podaje wodę równomiernie.
Czy końcówkę linii kroplującej trzeba zamknąć?
Tak. Koniec przewodu powinien mieć zawór przepłukujący albo składany korek.
Co parę tygodni otwiera się go przy pracującej instalacji, aby usunąć piasek i osady. Przy długich rzędach lepiej doprowadzić przewód w pętlę lub zasilić go z obu stron, ponieważ ogranicza to spadki ciśnienia. W ten sposób linia kroplująca przy truskawkach zachowuje równomierny wydatek na całej długości.
